जादूगारिणीची पाळीव कन्या
कोल्हापूरच्या जंगलात लाल मातीच्या टेकाडावर एका झोपडीत एक म्हातारी जादूगारीण राहात असे. तिची एक पाळलेली मुलगी होती, जिचे नाव कमला होते. कमला आता वयात आली होती आणि जादूगारिणीच्या सर्व गरजांची तीच व्यवस्था पाहात असे. एके दिवशी संध्याकाळी पंचवीस वर्षांचा एक तरुण त्या टेकाडावर आला. त्यावेळी जादूगारीण तिचे तांब्याच्या तारेसारखे दिसणारे केस कमलाकडून विचरून घेत बसली होती.
त्या तरुणाला पाहताच जादूगारिणीचे मांजरीसारखे डोळे रागाने लाल झाले. तिने त्याला दरडावून विचारले, "तुझं इतकं धाडस! कोण आहेस तू? हे टेकाड चढून येण्याचं साहस कसं केलंस?". तो तरुण उदास आवाजात म्हणाला की जो मरायला तयार झाला आहे, त्याला कशाचे भय? त्याने तिला स्वतःला कोंबडा बनवून खाऊन टाकण्यास सांगितले. जादूगारिणीने शांत होत त्याला त्याच्या संकटाबद्दल विचारले. दरम्यान, कमलाने त्या तरुणाला पिण्यासाठी लोटाभर थंड पाणी दिले.
पाणी पिऊन त्या तरुणाने सांगितले की त्याचे नाव 'सूर' आहे. त्याचे शेजारच्या अखिला नावाच्या मुलीवर प्रेम होते. पण तिचा बाप सूरला 'कवडीमोल' समजून त्याचा अपमान करत होता आणि अखिलासाठी दुसरे स्थळ पाहत होता. या दुःखातून सुटका मिळवण्यासाठी तो जादूगारिणीकडे आला होता. जादूगारीण काही न बोलता तळ्यापाशी गेली आणि तिथून एक काळे बदक घेऊन आली. तिने सांगितले की हे एक विचित्र बदक आहे, जे जितक्या वेळा सांगाल तितक्या वेळा अंडी देईल. ती अंडी विकून तो आरामात संसार करू शकेल आणि यामुळे अखिलाच्या बापाची अडचण दूर होईल.
सूर ते बदक घेऊन गेला, पण दुसऱ्याच दिवशी अंधार पडण्यापूर्वी तो परत आला. कमलाने पुन्हा त्याला पाणी दिले. सूर म्हणाला की अखिलाचा बाप मुळीच खूश झाला नाही. उलट तो म्हणाला की त्याचे पांढरे मांजर या बदकाला क्षणात फस्त करेल, मग तो अखिलाचे पोट कसे भरणार?. सूरला आता आपले जगणे व्यर्थ वाटू लागले होते.
जादूगारिणीने विचार करून कोपऱ्यातील एक जादूचा पेटारा पुढे ओढला. तिने सांगितले की या पेताऱ्यात हात घालून जी निर्जीव वस्तू मागशील ती तुला मिळेल. यामुळे आता नक्कीच त्याचे लग्न लागेल असे तिला वाटले. सूर तो पेटारा घेऊन गेला, पण दुसऱ्या दिवशी संध्याकाळी तो पुन्हा परतला आणि जादूगारिणीच्या दारातच कोसळला. तो खूप संतापलेला आणि रडवेला झाला होता. कमलाने पुन्हा त्याच्यासाठी गार पाणी आणले.
सूरने सांगितले की पेताऱ्याचा चमत्कार पाहून अखिलाचा बाप काही बोलला नाही, पण नंतर संशयाने विचारू लागला की या जादूच्या वस्तू तो कुठून आणतो?. त्याने सूरला सुनावले की तो लाल टेकाडावरच्या जादूगारिणीकडूनच या वस्तू आणत असावा. तो म्हणाला, "जा, जा! त्या जादूगारिणीच्याच पाळलेल्या-दत्तक मुलीशी गाठ मारून घे ना आपली!". हे ऐकून सूरला खूप अपमानित वाटले होते.
जादूगारिणीने थोडा विचार केला आणि म्हणाली की त्या बापाचा प्रस्ताव तिला वाईट वाटत नाही, जर सूरला कमला पसंत असेल तर. सूर अडखळत म्हणाला, "पण... पण, कमलाला मी पसंत असेन तर...!". जादूगारिणीने सांगितले की ती म्हणेल ते कमला ऐकेल. सूरने सांगितले की त्याला आता शहरात नोकरी मिळाली आहे आणि त्याला साधेपणाने देवळात लग्न करायचे आहे.
दोन दिवसात विवाह पार पडला. सूर जेव्हा कमलाला घेऊन शहराकडे निघाला, तेव्हा जादूगारिणीने त्याला त्या दोन जादूच्या वस्तू सोबत नेण्याबद्दल विचारले. सूरने नकार देत सांगितले की त्याची नोकरी त्यांच्या उदरनिर्वाहासाठी पुरेशी आहे आणि जादूच्या वस्तूंवर किती दिवस अवलंबून राहायचे?. सासूने (जादूगारिणीने) आपल्या जावयाची प्रशंसा केली.
दुपारी प्रवासात एका तलावाजवळ विश्रांतीसाठी थांबले असताना, त्यांनी जादूगारिणीने दिलेली भाकरीची पोटली सोडली. त्यात एक चिठ्ठी होती. जादूगारिणीने लिहिले होते की, तिला पहिल्याच दिवसापासून माहित होते की सूर कमलासाठीच तिथे आला होता. तिने सूरला अनेकदा जंगलात कमलाकडे पाहताना पाहिले होते. त्याच्या प्रेमाचा खरेपणा तपासण्यासाठीच तिने जादूच्या वस्तूंची लालच दाखवून त्याची परीक्षा घेतली होती. सूरने त्या वस्तू परत केल्यामुळे त्याचे कमलावरचे खरे प्रेम सिद्ध झाले होते.
ती चिठ्ठी वाचून कमलाचे डोळे भरून आले. लोक तिला 'जादूगारिणीची पाळलेली मुलगी' म्हणत असत, पण सूरने तिचे सांत्वन केले आणि सांगितले की, "यापुढे तुला सर्वजण 'सूरची बायको' म्हणून ओळखतील".